طراحی مدل تصمیم‏گیری فازی برای مسأله انتخاب طرح چیدمان تسهیلات با توسعه فازی روش PSI

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه فردوسی مشهد.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.

چکیده

مسأله طراحی چیدمان تسهیلات، یک موضوع استراتژیک است که دارای تأثیر چشمگیری در عملکرد سیستم تولیدی می‌باشد. در این نوع مسائل معیارهای متعددی به شکل کمّی و کیفی مطرح‏اند که تأثیرات متفاوتی در ارتباط بین تسهیلات دارند. به‏کارگیری نظریه مجموعه‏های فازی به‏علت توانایی بیشتر در بیان مقادیر غیردقیق کیفی باعث افزایش کیفیت طرح چیدمان خواهد شد. در این مقاله، یک روش پیشنهادی تصمیم‏گیری چندمعیاره فازی بر اساس روش  PSIبه‌منظور انتخاب طرح چیدمان مطلوب ارائه شده است. در این روش، معیارهای کمّی و کیفی به‏صورت همزمان در نظر گرفته شده و عملکرد طرح‌های چیدمان برای معیارهای کیفی به‏صورت فازی در نظر گرفته می‏شوند. همچنین طرح بهینه به‏طور موزون بدون در نظر گرفتن اهمیت نسبی بین معیارها از طریق نظر خبرگان، انتخاب می‏شود. به‌منظور بررسی صحت روش پیشنهادی، این روش در یک مورد مطالعه بررسی شده، که مقایسه آن با دیگر مطالعات، مناسب بودن روش پیشنهادی برای حل مسائل انتخاب طرح چیدمان و در عین حال، سادگی و درک آسان و نزدیک به واقعیت بودن آن را نشان می‏دهد.

کلیدواژه‌ها


1. آذر، عادل؛ فرجی، حجت (1381). "علم مدیریت فازی"، تهران، اجتماع.
2. اصغرپور، محمد جواد (1388). "تصمیم‌گیری چندمعیاره"، تهران، دانشگاه تهران.
3. اصغری‌زاده، عزت‌الله؛ انصاری، منوچهر، و کیانی‌ماوی، زهرا (1385). "وزن‌دهی و رتبه‌بندی شاخص‌های مؤثر بر کیفیت لاستیک خودرو با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه" دانش مدیریت، 19 (75)، 21-3.
4. خاضکی، حمیدرضا؛ شاهنده، علی؛ و حجازی، سیّدرضا (1387). "کاربرد تصمیم‌گیری فازی در برنامه‏ریزی جانمایی تسهیلات" استقلال، 27 (2)، 47-31.
5. عطائی، محمد (1388). "تصمیم‏گیری چندمعیاره فازی"، شاهرود، دانشگاه صنعتی شاهرود.
6. نوری، حمید؛ رادفورد، راسل (1388). "مباحث نوین در مدیریت تولید و عملیات"، دردانه داوری، بنفشه بهنام، هاله ولیان، تهران، سازمان مدیریت صنعتی.
7. وینچه، عبداله هادی؛ قاسمی، امیرمحمد (1388). "یک مدل بهینه‌سازی وزین غیر خطی جهت رتبه‌بندی مدل‌های مختلف چیدمان در مسأله طراحی چیدمان تسهیلات"، مجله ریاضیات کاربردی واحد لاهیجان، 6 (23)، 60-51.
8. Abbasbandy, S, Amirfakhrian, M (2006) »Numerical approximation of fuzzy functions by fuzzy polynomials« Mathematics and Computation, 174, 2: 1001-1006.
9. Aiello, G, Enea, M, Galante, G (2006) »A multi-objective approach to facility layout problem by genetic search algorithm and Electre method« Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 22, 5-6: 447-455.
10. Baykasoglu, Adil, Dereli, Turkay, Sabuncu, Ibrahim (2006) »An ant colony algorithm for solving budget constrained and unconstrained dynamic facility layout problems« The International Journal of Management Science, 34, 4: 385-396.
11. Cambron, Kenneth E, Evans, Gerald W (1991) »Layout design using the analytic hierarchy process« Computers and Industrial Engineering, 20, 2: 211-229.
12. Deb, S.K, Bhattacharyya, B (2005) »Fuzzy decision support system for manufacturing facilities layout planning« Decision Support Systems, 40, 2: 305-314.
13. Ertay, Tijen, Ruan, Da, Tuzkaya, Umut Rifat (2006) »Integrated data envelopment analysis and analytic hierarchy for the facility layout design in manufacturing systems« Information science, 176, 3: 237-262.
14. Gao, Shang, Zhang, Zaiyue (2009) »Multiplication operation on fuzzy numbers« Journal of Software, 4, 4: 331-338.
15. Ghaseminejad, Amin, Navidi, Hamidreza, Bashiri, Mahdi (2011) »Using data envelopment analysis and TOPSIS method for solving flexible bay structure layout« International Journal of Management Science, 6, 1: 49-57.
16. Gonzalez-Cruz, Ma Carmen, Martinez, Eliseo Gomez-Senent (2011) »An entropy-based algorithm to solve the facility layout design problem« Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 27, 1: 88-100.
17. Grobelny, Jerzy (1987) »The fuzzy approach to facilities layout problems« Fuzzy sets and systems, 23, 2: 175-190.
18. Houshyar, Abdolazim (1991) »Computer aided facility layout:An interactive multi-goal approach« Computers and Industrial Engineering, 20, 2: 177-186.
19. Karray, Fakhreddine, Zaneldin, Essam, Hegazy, Tarek, Shabeeb, Abdulkarim H.M, Elbeltagi, Emad (2000) »Tools of soft computing as applied to the problem of facilities layout planning« IEEE Transactions On Fuzzy Systems, 8, 4: 367-379.
20. Kuo, Yiyo, Yang, Taho, Huang, Guan-wei (2008) »The use of grey relational analysis in solving multiple attribute decision-making problems« Computer & Industrial Engineering, 55, 1: 80-93.
21. Maniya, K.D, Bhatt, M.G (2011) »An alternative multiple attribute decision making methodology for solving optimal facility layout design selection problems« Computer & Industrial Engineering, 61, 3: 542-549.
22. Mckendall Jr, Alan R, Shang, Jin (2006) »Hybrid ant systems for the dynamic facility layout problem« Computer & Operations Research, 33, 3: 790-803.
23. Ning, Xin, Lam, Ka-Chi, Lam, Mike Chun-Kit (2010) »Daynamic construction site layout planning using max-min ant system« Automation in construction, 19, 1: 55-65.
24. Partovi, Fariborz Y, Burton, Jonathan (1992) »An analytical hierarchy approach to facility layout« Computers & Industrial Engineering, 22, 4: 447-457.
25. Scholz, Daniel, Jaehn, Florian, Junker, Andreas (2011) »Extensions to STaTS for practical applications of the facility layout problem« Europen Journal of Operational Research, 204, 3: 463-472.
26. Shang, Jen S (1993) »Multicriteria facility layout problem:An integrated approach« European Journal of Operational Research, 66, 3: 291-304.
27. Shouman, M.A, Nawara, G.M, Mohamed, H.E, Shaer, R.H (2004) »Genetic algorithm approach for solving multi-objective facility layout problem« Alexandria Engineering Journal, 43, 3: 285-295.
28. Taghavi, Ali, Murat, Alper (2011) »A heuristic procedure for the integrated facility layout design and flow assignment problem« Computer & Industrial Engineering, 61, 1: 55-63.
29. Yang, Taho, Hung, Chih-Ching (2007) »Multiple-attribute decision making methods for plant layout design problem« Robotic and Computer-Integrated Manufacturing, 23, 1: 126-137.
30. Yang, Taho, Kuo, Chunwei (2003) »A hierarchical AHP/DEA methodology for the facilities layout design problem« Europen Journal of Operational research, 147,