دوره 3

تابستان 92

فهرست مطالب

مقالات

چکیده

     تصمیم‌گیری رفتاری یکی از موضوعات جدید است که در حال حاضر مورد توجه محافل علمی قرار گرفته است. این الگو ضمن انتقاد به شیوه تصمیم‌گیری عقلایی، معتقد است به دلیل اینکه فرآیند گرفتن تصمیم بیشتر تحت تأثیر ویژگی‌های ذهنی و رفتاری است، دیدگاه عقلایی در تصمیم‌گیری چندان کارایی ندارد. برای این منظور نگرش رفتاری با استفاده از «نظریه چشم‌انداز» به دنبال ارزیابی الگوی واقعی تصمیم‌گیری است. با توجه به نقش و اهمیت تصمیم‌گیری در مدیریت سازمان‌ها، در این مقاله الگوی  تصمیم‌گیری مدیران صنایع استان فارس با استفاده از تئوری چشم‌انداز و نگرش رفتاری، مورد بررسی قرار گرفته است. برای این کار ابتدا با انتخاب یک نمونه آماری از مدیران بخش صنعت، داده‌های اولیه با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شد، سپس مقدار اولیه پارامترهای اثرگذار در تئوری چشم‌انداز با استفاده از روش حداقل خطا برآورد شد و در مرحله بعد با به‌کارگیری روش «نیوتون رافسون» مقدار اولیه پارامترهای محاسبه‌شده، بهینه‌سازی شد و بر این اساس الگوی تصمیم‌گیری مدیران بر اساس تئوری چشم‌انداز مدلسازی شد. نتایج پژوهش نشان داد که نقش الگوی رفتاری در تصمیم‌گیری که بر اساس شاخص تغییر حساسیت سود و زیان در تئوری چشم‌انداز ارزیابی می‌شود، بسیار مهم است؛ به طوری که این تغییر حساسیت در منطقه زیان نسبت به منطقه سود بیشتر است. همچنین، مطلوبیت کاهش زیان برای مدیران بیشتر از افزایش سود است؛ به طوری که نمونه مورد بررسی حساسیت بیشتری نسبت به کاهش زیان در مقایسه با افزایش سود دارد.

علی نقی مصلح شیرازی, محمد نمازی, علی محمدی, احمد رجبی
PDF

چکیده

     امروزه توسعه‌ی خوشه‌های صنعتی به عنوان یک رهیافت توسعه منطقه‌ای اهمیت بسیار زیادی یافته، تلاش‌های پژوهشگران زیادی را به خود معطوف داشته و دولت‌ها را به سمت تدوین و اجرای برنامه‌های توسعه خوشه‌های صنعتی سوق داده است. این برنامه‌ها با هدف ارتقای عملکرد خوشه‌های صنعتی طراحی می‌شوند. متخصصان این حوزه علمی معتقدند عملکرد خوشه، مفهومی پیچیده و چندبعدی است که بررسی علمی ابعاد و عوامل مؤثر بر آن می‌تواند کمک شایانی به تدوین برنامه‌های اثربخش توسعه خوشه‌های صنعتی کند. در این پژوهش نظرات متخصصان درباره عوامل مؤثر بر عملکرد خوشه‌های صنعتی، شناسایی، گروه‌بندی و گونه‌بندی شده است و با مطالعه سیستماتیک ادبیات علمی و مصاحبه با متخصصان خوشه‌های صنعتی، 30 عامل مؤثر بر عملکرد خوشه‌های صنعتی شناسایی شده و با مشارکت برخط عاملین توسعه خوشه‌های صنعتی کشور، نظرات آن‌ها در مورد اهمیت این عوامل در تعیین عملکرد خوشه‌ها گردآوری شده است. این پژوهش نشان داده است که پنج نوع نگاه نسبت به اهمیت عوامل مؤثر بر عملکرد خوشه‌های صنعتی کشور وجود دارد. بررسی نقاط اشتراک و افتراق این دیدگاه‌ها، به تبیین پدیده عملکرد در خوشه‌های صنعتی کمک می‌کند و زمینه‌ای برای نظریه‌پردازی بومی در این خصوص به وجود می‌آورد
اکبر عالم تبریز, حسن فارسیجانی, فرهاد فرزد, سید هادی میر قادری
PDF

 

چکیده

     جانمایی تسهیلات مسئله­ای است که به نحوه­ی چیدمان دپارتمان­ها در منطقه کاری می­پردازد. در این مقاله ابتدا به شناسایی معیارهای مؤثر در ارزیابی طرح­های چیدمان پرداخته شد. همچنین یک روش تلفیقی تصمیم­گیری چند‌معیاره فازی برای انتخاب طرح چیدمان مطلوب ارائه شد. به‌کارگیری نظریه مجموعه­های فازی به دلیل توانایی بیشتر در بیان مقادیر غیر‌دقیق معیارهای کیفی باعث افزایش کیفیت طرح چیدمان خواهد شد. در این روش از AHP گروهی فازی برای تعیین مقادیر عملکردی طرح­های چیدمان با توجه به معیارهای کیفی، از آنتروپی شانون برای تعیین وزن معیارها و از تاپسیس برای رتبه­بندی نهایی طرح­های چیدمان استفاده شد. در روش حاضر معیارهای کمّی و کیفی به صورت همزمان در نظر گرفته شده است و عملکرد طرح­های چیدمان برای معیارهای کیفی به صورت فازی در نظر گرفته می­شوند. همچنین طرح بهینه به طور موزون اما بدون در نظر گرفتن اهمیت نسبی بین معیارها از طریق نظر مستقیم خبرگان، انتخاب می‌شود. برای بررسی روش پیشنهادی، این روش در یک مطالعه موردی در شرکت مشهد‌پانل به کار گرفته شد.

احمد توکلی, علیرضا پویا, سید جواد علوی طبری
PDF

چكيده

هر نهادي براي آگاهي از جايگاه خود در ميان ديگران و بهبود عملكردش، بايد به صورت مستمر

ارزيابي شود. اولين گام براي ارزيابي درست، هدفگذاري ارزيابي و سپس تدوين شاخص هايي است که

رسيدن به آن اهداف را ممكن مي کنند. نكته مهم ديگر، تعيين اولويت شاخص ها و تأثيري است که

هر يك از آن ها بر ديگران دارد. در اين خصوص روش هاي متفاوتي وجود دارد که از ميان آن ها مي توان

به روش تحليل شبكه اي و روش ديمتل اشاره کرد. فرآيند تحليل شبكه اي يكي از روش هاي

تصميم گيري چندمعياره و نسبتاً جديدي است که تمام روابط داخلي بين اجزا را به صورت نظام مند مورد

بررسي قرار مي دهد. روش ديمتل نه تنها مي تواند روابط علت و معلولي بين شاخص ها را به صورت يك

مدل ساختاري در بياورد ، بلكه مي تواند به عنوان روشي براي مديريت وابستگي هاي دروني مجموعه اي از

عوامل نيز به کار گرفته شود. در اين مقاله سعي خواهد شد بر اساس رويكرد مقايسه اي دو روش تحليل

شبكه اي و ديمتل، براي اولويت بندي شاخص هاي کليدي آموزشي دانشگاه شهيد بهشتي و تعيين

ارتباطات دروني آن ها راهكاري ارائه شود تا اين دانشگاه را براي ارزيابي عملكرد آموزشي خود توانمندتر

شود.

داود طالبی, اسیه ارش پور
PDF

چكيده

     سازمان‌هايي كه در يك بسته نرم‌افزاري جديد «مديريت منابع سازمان» سرمايه‌گذاري مي‌كنند، وارد تعهدي بزرگ مي‌شوند؛ تعهدي كه مستلزم صرف زمان، هزينه و منابع سازماني مي‌شود. خاصيت قفل‌شوندگي اين سيستم‌ها با سازمان خريدار و پيچيدگي‌هاي خاص اين بسته نرم‌افزاري در كنار ريسك‌هاي موجود در مسير استقرار مي‌توانند به بروز مشكلات غير قابل پيش‌بيني بینجامند؛ بنا‌بر‌این سازمان‌هايي كه در ميانه راه همكاري خود با شركت تأمین‌كننده سيستم به اين نتيجه مي‌رسند كه از ابتدا، چه در تصميم براي بازگشت از  مسير طي شده و چه در تصميم براي ادامه راه، انتخاب درستي انجام نداده‌اند، از نظر زمان، هزينه و منابع سازمان بسیار متضرر مي‌شوند. اين مقاله مي‌كوشد با ارائه روشي كاربردي مبتني بر سيستم استنتاج فازي به سازمان‌ها كمك كند كه از همان ابتدا با انتخاب بسته نرم‌افزاري مناسب، در مسيري درست گام نهند. براي رسيدن به اين هدف، در ابتدا 63 شاخص‌ تأثیرگذار در انتخاب يك سيستم مديريت برنامه‌ريزي منابع سازمان با مطالعه عميق مقالات مرتبط گردآوري شد. در گام بعدي اهميت هر‌يك از شاخص‌ها توسط خبرگان موضوع و از طريق ابزار پرسشنامه سنجيده شد. سپس سيستم استنتاج فازي بر اساس وزن شاخص‌هاي تائيد‌شده با استفاده از جعبه ابزار فازي در نرم‌افزار MATLAB ساخته شد و در پایان از سيستم ساخته‌شده براي انتخاب مناسب‌ترين سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان در مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي از بين سه شركت تأمین‌كننده استفاده شد.

بابک سهرابی, حامد محجوب, ایمان رئیسی وانانی
PDF

چکیده

     انتخاب تأمین‌کنندگان یک مسئله‌ مهم تصمیم‌گیری گروهی است که نیازمند به‌کارگیری گروهی از متخصصین است. در این مقاله رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره‌ی فازی با به‌کار بردن QFD فازی برای انتخاب تأمین‌کنندگان توسعه یافته است. در این روش پیشنهادی ابتدا مشخصه‌هایی را که باید محصول خریداری‌‌شده برای قانع کردن شرکت داشته باشد مشخص کرده‌ایم، سپس تأثیرات وابستگی درونی معیارهای ارزیابی تأمین‌کنندگان را بررسی کردیم و از میانگین وزن‌دهی فازی برای به دست آوردن حدهای بالا و پایین وزن‌ها بهره بردیم. در پایان، روش رتبه‌بندی کردن اعداد فازی را که بر اساس اندازه‌گیری سطح پایه‌گذاری شده است، برای به دست آوردن رتبه‌بندی نهایی تأمین‌کننده‌ها به کار گرفتیم. در الگوریتم پیشنهادی، با روش رتبه‌بندی اعداد فازی، شش تأمین‌کننده‌ی کارخانه‌ی سنو پارس یزد را رتبه‌بندی کردیم. با روش میانگین وزن‌دهی فازی ادغامی از اطلاعات مبهم و ذهنی به عنوان متغیرهای زبانی یا اعداد فازی در نظر گرفته می‌شود، این روش سطح مطلوبیت کلی را تولید می‌کند که واقع‌بینی بیشتر و ابهام کمتر دارد
علی مروتی شریف ابادی, فاطمه کاظمی, مژده حیاتی
PDF

 

چکیده

     در دنیای رقابتی امروز، با وجود تحولات سریع در خواسته‌ها و نیازهای مشتریان، اجرای مناسب پروژه‌های تحقیق و توسعه محصول یکی از موضوعات مهم و اساسی در حفظ و بقای هر سازمان است. از سوی دیگر وجود موانع و محدودیت‌های مختلف در دنیای واقعی، مسئله «انتخاب سبد پروژه‌های تحقیق و توسعه محصول» را به یکی از ضروری‌ترین و کلیدی‌ترین تصمیمات راهبردی سازمان‌ها تبدیل کرده که نقش بسزایی را در موفقیت آن‌ها خواهد داشت. در این مقاله مسئله انتخاب سبد پروژه‌های تحقیق و توسعه محصول به عنوان یک مسئله تصمیم‌گیری با اهداف چندگانه در شرایطی مطرح است که تصمیم‌گیرنده از میزان دقیق سطوح آرمانی اهداف اطمینان ندارد یا محاسبه میزان دقیق این مقادیر میسر نیست. مدل پیشنهادی بر اساس روش برنامه‌ریزی آرمانی چندمنظوره ارائه می‌شود که به تصمیم‌گیرنده اجازه می‌دهد به جای ارائه یک مقدار مشخص برای هر‌یک از سطوح آرمانی هدف، از مجموعه‌ای از مقادیر مورد نظر به عنوان سطوح آرمانی اهداف استفاده کند که می‌تواند بسیاری از مسائل تصمیم‌گیری مشابه دنیای واقعی را تحت پوشش قرار دهد. در نهایت مدل پیشنهادی در گروه سایپا اجرا و تحلیل خواهد شد
زهرا سلامی, بهمن نادری, رضا توکلی مقدم
PDF

 

چكيده

     مروری بر ادبیات مدیریت ریسک پروژه، اهمیت رتبه‌بندی و اولویت‌بندی ریسک در پروژه را برای تمرکز بیشتر بر مدیریت فعالیت­های دارای ریسک بالاتر نشان می­دهد؛ به سخن دیگر، فعالیت­ها بر اساس ریسک انجام آن‌ها اولویت­بندی می­شوند. در این مقاله برای رتبه­بندی فعالیت­ها از دو معیار هزینه و زمان استفاده کرده‌ایم. از آنجا که مدت زمان و هزینه انجام فعالیت­ها به صورت قطعی نیست، این دو معیار به صورت فازی در نظر گرفته شده‌اند. معیار زمان به صورت درجه بحرانی بودن به دست آمده از شبکه CPM فازی در روش لحاظ شده است. از آنجا که در هر پروژه با توجه به اهداف و شرایط آن پروژه میزان اهمیت هزینه و زمان متفاوت است، به این دو معیار وزن اختصاص می‌دهیم و سپس با استفاده از روش TOPSIS فازی فعالیت­ها را بر اساس ریسک انجام آن‌ها رتبه­بندی می‌کنیم.

مقصود امیری
PDF

چکیده

     امروزه کسب‌و‌کار‌ها با فشردگي در شرايط رقابت و پیچیدگی‌هاي روزافزون در محیط خارجی رو‌به‌رو هستند. در چنين شرايطي، توسعه تکنولوژی برای رويارویي اثربخش با بی‌اعتمادی‌های محیطی، نیاز بنگاه‌ها به اولویت‌بندي سرمایه‌گذاری‌هاي تکنولوژيک و تدوین استراتژی در اين حوزه را به موضوعي حیاتی بدل کرده است. با بررسی ادبیات موضوعی مديريت تکنولوژي درمی‌یابیم که پژوهشگران، مدل‌ها و چارچوب‌هاي گوناگونی برای تدوین استراتژی تکنولوژی ارائه کرده‌اند که نشان‌دهنده‌ی اهمیت این استراتژی وظیفه‌ای در افزایش رقابت‌پذیری بنگاه است. هر‌یک از این مدل‌ها از زاویه دیدی گوناگون، به استراتژی تکنولوژی پرداخته‌اند که نقاط قوت و چالش مختص به خود را دربردارند. نبود یک مدل جامع باعث می‌شود برنامه‌ریزان و مشاوران حوزه تکنولوژی تنها از مزایای مدل مورد استفاده بهره‌مند شوند و فرصت بهره‌برداری از نقاط قوت مدل‌های دیگر تدوین استراتژی تکنولوژی را از دست بدهند. در این تحقيق با استفاده از روش تحقيق طراحی‌پژوهی، مدلي يکپارچه براي تدوين استراتژي تکنولوژي مبتنی بر رويکرد موقعیت‌یابی را ارائه می‌شود. در پایان مقاله، کاربرد مدل پیشنهادی تحقیق در یک شرکت ایرانی را که شرایط صنعت آن با رویکرد استراتژیک موقعیت‌یابی منطبق است، آزمایش می‌شود.

محمد رضا اراستی, نیما مختار زاده, امیر خانلری
PDF