دوره 6, شماره 4

زمستان 1395

فهرست مطالب

مقالات

     زنجیره‌های تأمین، شامل شبکه‌ای از سازمان‌ها و افراد درگیر در برآورده‌کردن نیاز مشتری هستند. افزایش پژوهش‌ها و علایق پژوهشگران و مدیران صنعتی در حوزه زنجیره تأمین، بررسی رفتار سیستم‌های شبکه زنجیره تأمین را ضروری کرده است. در این پژوهش سعی شده است، تأثیر متغیرهای مربوط به مقدار و عدم‌قطعیت تقاضا و همچنین عدم‌اطمینان شرکای زنجیره تأمین بر عملکرد زنجیره تأمین در یک زنجیره تأمین تولید تجهیزات پزشکی دوسطحی بررسی شود. شاخص میزان برآورده‌سازی تقاضای مشتری و اثر شلاق چرمی به‌عنوان دو شاخص عملکردی زنجیره تأمین بررسی شدند. برای تحلیل رفتار سیستم نسبت به تغییر متغیرهای عدم‌قطعیت، از پویایی‌های سیستم استفاده شده است که یکی از ابزارهای نیرومند برای تحلیل و درک رفتار عملیات در زنجیره‌های تأمین است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که افزایش مقدار تقاضا، عدم‌قطعیت تقاضا، عدم‌اطمینان سیستم تولیدی و توان تأمین‌کننده اثر زیادی بر تشدید اثر شلاق چرمی و کاهش میزان برآورده‌سازی تقاضای مشتری در طول زنجیره تأمین دارد.

 

علی محقر, سید حمید هاشمی پطرودی, حمید رضا طلایی
PDF
9-36

     یکپارچگی بالادست و پایین‏دست زنجیره تأمین باعث ایجاد هم‏افزایی مالی، اطلاعاتی و فیزیکی میان شرکت‌های فعال در زنجیره می‏شود که این هم‏افزایی به‌عنوان مزیتی رقابتی برای این شرکت‌ها و کل زنجیره تأمین عمل می‌کند و عملکرد شرکت‌ها و برنامه کیفیت را ارتقا می­بخشد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر یکپارچگی بالادستی و پایین‏دستی بر عملکرد کیفیت و برنامه‏های کیفیت است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی پیمایشی و جامعه آماری آن تمام شرکت‌های تولیدی دارو در ایران است. برای تحلیل داده‌ها و آزمون، از روش SEM استفاده می‌شود. نتایج حاکی از آن است که یکپارچگی پایین‏دستی و بالادستی تأثیر مثبت بر عملکرد کیفیت و برنامه‏های کیفیت دارد.

 

المیرا مشایخی نظام ابادی, اکبر عالم تبریز
PDF
37-57

چکیده

     در این پژوهش طراحی شبکه برای مدیریت پسماندهای شهری از ديد یک سازمان که زباله‌های مختلف را جمع‌آوری کرده (مانند شهرداری) و در ازای دریافت زباله به مناطق تولید زباله پول پرداخت می‌کند، مطالعه شده است. تعيين مبلغ پرداختی برای دريافت زباله و همچنين تصميم در مورد برون‌سپاری پس از دریافت زباله‌های تفکیک‌شده، موضوع‌هایي هستند که بايد در مورد آن تصمیم‌گیری ‌شود. در صورت برون‌سپاری، مزایده برگزار می‌شود و شرکت‌های بازیافتی و کمپوستی با ارائه‌ قیمت‌ در این مزایده شرکت می‌کنند. شرکت مناسب در صورت وجود انتخاب می‌شود و درصورتی‌که برون‌سپاری صرفه‌ اقتصادی نداشته باشد، زباله‌ها توسط خود سازمان جمع‌آوری‌کننده پردازش می‌شوند و تصمیم‌های مربوطه برای تأسیس تسهیلات و مکان‌یابی و تخصیص آن‌ها به نقاط تولید زباله اخذ می‌شود. مسئله در قالب يک مدل دوسطحی مدل‌سازی شد که در سطح اول سازمان جمع‌آوری‌کننده به‌عنوان رهبر و در سطح دوم شرکت‌های داوطلب برای شرکت در مزایده در نقش پیرو با هم رقابت می‌کنند و تصمیم‌گیرنده هستند.

نسترن صادقی شریف, میر سامان پیشوایی
PDF
59-95

     افزایش تعداد و گردش مالی پروژه‌های سازمان‌ها و سازمان‌های پروژه‌محور از یک سو و شدت‌گرفتن دغدغه‌های زیست‌محیطی تحت مفهوم «توسعه پایدار» از سوی دیگر به ورود دغدغه‌های زیست‌محیطی در مدیریت پروژه منجر شده است. از اینرو در این مطالعه، اثرات زیست‌محیطی پروژه به‌عنوان شاخص جدیدی در مسئله موازنه هزینه- زمان پروژه در نظر گرفته شده و مدل ریاضی جدیدی با سه شاخص هزینه، زمان و اثرات زیست‌محیطی ارائه شده است. با توجه به دشواری حل مدل ریاضی ارائه‌شده از دو الگوریتم فراابتکاری ازدحام ذرات چندهدفه و کرم شب‌تاب چندهدفه به‌صورت ترکیبی با یک الگوریتم ابتکاری که جواب‌های موجه از نظر روابط پیش‌نیازی ایجاد می‌کند، در محیط نرم‌افزار متلب استفاده شد. نتایج به‌کارگیری این مدل ریاضی و الگوریتم‌های حل بر روی ‌داده‌های مسائل استاندارد موجود در کتابخانه PSPLIB نشان داد که مدیران پروژه با به‌کارگیری این مدل ریاضی در زمان‌بندی پروژه خود، حق انتخاب بین مقادیر مختلف زمان، هزینه و اثرات زیست‌محیطی پروژه را خواهند داشت و از طرفی می‌توانند اثرات زیست‌محیطی پروژه را کنترل کنند؛ همچنین مقادیر شاخص‌های ارزیابی جواب‌های پارتو نشان داد که الگوریتم ازدحام ذرات کارایی بهتری نسبت به الگوریتم کرم شب‌تاب در این مسئله داشته است.

 

محمد رضا تقی زاده یزدی, سعید غفوری
PDF
97-121

     زنجیره تأمین ساخت‌وساز با چالش‌های بسیاری مواجه است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به اتلاف بیش‌ازحد منابع در سایت پروژه و همچنین میزان بالای انتشار آلاینده‌ها در این نوع از زنجیره‌های تأمین اشاره کرد؛ از سوی دیگر، اغلب مدیران این نوع از زنجیره‌ها ملزم به یکپارچه در نظر‌گرفتن زنجیره تأمین از قبیل ویژگی‌های زمانی و منابع پروژه، تعیین سطح تولید و موجودی و تعیین تعداد و نوع وسایل نقلیه در آن هستند تا هزینه‌های آن به‌صورت بهینه تعیین شود؛ به همین منظور، در این مقاله مدلی یکپارچه ارائه شده که هدف نخست بیشینه‌سازی سود و هدف دوم کمینه‌سازی میزان انتشار گاز کربن دی‌اکسید است؛ به‌طوری‌که راهکاری نیز برای جلوگیری از اتلاف منابع در سایت پروژه ارائه شده است. با فرض مشخص‌بودن شبکه پروژه و همچنین مدت‌زمان و تقاضای روزانه هر یک از فعالیت‌ها، این مدل، برنامه‌ریزی زنجیره را در دوره‌های زمانی مختلف انجام می‌دهد. با توجه به دوهدفه و غیرخطی‌بودن این مدل، ابتدا مدل، خطی و سپس با استفاده از روش محدودیت اپسیلون و کدنویسی در نرم‌افزار GAMS حل شد و درنهایت نتایج آن با استفاده از دو مثال عددی مورد‌تحلیل قرار گرفت.

 

امیر بیانی مجد, سیامک نوری, سعید یعقوبی, احمد محمدی
PDF
123-156

     در این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی نواحی تولید و انتقال نیرو در صنعت برق ایران در طی زمان و با توجه به ماهیت سیستمی مراحل تولید و انتقال برق، دو رویکرد تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای و تحلیل پنجره با هم ترکیب شده است. این سیستم شبکه‌ای دارای خروجی نامطلوب و مطلوب نهایی و میانی بوده و دارای دو مرحله تولید و انتقال برق در بازه زمانی 1391 تا 1393 است. متغیرهای ورودی و خروجی مرحله اول و دوم به‌ترتیب مصرف داخلی نیروگاه‌ها، سوخت مصرفی و بازده حرارتی، راندمان، قدرت نامی نیروگاه و قدرت عملی نیروگاه، حداکثر بار تولیدی، تولید ویژه و تولید ناویژه، ظرفیت پست‌های انتقال نیرو و طول خطوط انتقال نیرو و درنهایت انرژی تحویلی و تلفات انرژی در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می‌دهد که با توجه به مجموعه امکان ادغام‌شده طی سه دوره، در سال 1392 از نظر کارایی کل و کارایی مرحله تولید بالاترین تعداد واحدهای کارا وجود دارد؛ درحالی‌که در مقایسه با مرز کارای سه‌دوره‌ای، مرحله تولید برق بیشترین واحدهای ناکارا را دارد و افزایش تعداد واحدهای کارا در مرحله کارایی کل ناشی از کارایی بالای شرکت‌های برق منطقه‌ای است.

 

محسن شفیعی نیک ابادی, کیخسرو یاکیده, اکرم اویسی عمرانی
PDF
157-180

چکیده

     در دنیای امروز تعيين ميزان موفقيت يا شكست خدمات فناوري پايه، مبتني بر نرخ پذيرش فناوري از سوي كاربران و جامعه استفاده‌كننده است. هدف اين مقاله توسعه يك مدل پویایی سيستم براي بهبود و تسریع روند پذیرش فناوری ارتباط حوزه نزدیک در پایانه‌های فروش بانکی و بررسي عوامل مؤثر بر آن با استفاده از نرم‌افزار Vensim است که در آن بیش از 35 متغیر مؤثر و مرتبط با 4 متغیر حالت از طریق مطالعه مبانی نظری موضوع استخراج‌ و 4 حلقه علّی حلقوی شناسایی و تعریف شده است؛ سپس مدل به‌صورت نمودارهای علت و معلولی و مدل جریان انباشت ارائه می‌شود و سیاست‌های مختلفی مانند کاهش تبلیغات دهان‌به‌دهان، کاهش زمان یادگیری و افزایش جذابیت استفاده، بررسی شده است. با توجه به نتایج و تحلیل حساسیت انجام‌شده مشخص شد که جذابیت استفاده، تبلیغات دهان‌به‌دهان و حداقل زمان موردنیاز برای یادگیری فناوری به همراه تجربه و مهارت استفاده، فراوانی پذیرندگان و نیازمندی به تمرین و آموزش اهمیت بسزایی در تعیین میزان پذیرندگان فناوری ارتباط حوزه نزدیک در پایانه‌های فروش بانک‌ها دارد.

غلامرضا هاشم زاده, محمد رضا بهرامی
PDF
181-204