دوره 5, شماره 3

پاییز 1394

فهرست مطالب

مقالات

در این پژوهش طراحی و مقایسه یک مدل شبیه‌سازی موجودی چندسطحی، چندمحصولی در صنایع فولاد ایران ارائه می‌شود. مدل شبکه واگرا با چند محصول نهایی و چند محصول میانی و یک قلم محصول اولیه در نظر گرفته می‌شود. هدف کمینه‌سازی تابع هزینه با حفظ حداقل سطح سرویس‌دهی موردنظر برای هر تسهیل که  با نرخ پرسازی سنجیده می‌شود. در مدل ارائه‌شده با داشتن یک نقطه شدنی و موضعی­سازی درجه دوم تابع هدف و خطی قیود پیرامون آن نقطه و استفاده از الگوریتم ژنتیک در رسیدن به نقطه‌ی بهینه موضعی کوشیده شده است. ازآنجاکه برآوردهای نقطه‌ای تابع هدف و نرخ‌های پرسازی به کمک شبیه‌سازی انجام می‌گیرد از آزمون فرض‌های آمــاری برای بررسی شدنی و بهبود جواب‌ها استفاده می‌شود. پس از  اعتبار سنجی، مدل بااستفاده از اطلاعات شرکت فولاد مبارکه در یک شبکه‌ سه­سطحی اجرا می‌شود. با توجه به این نکته که موضعی­سازی خطی حالت خاصی از موضعی‌سازی درجه دوم است؛ ازاین‌رو با اطمینان بیشتری می‌توان انتظار داشت نقطه به‌دست‌آمده از این مدل، بهتر از حالت موضعی­سازی خطی باشد
سیدمحمدرضا داوودی, *، فریبرز جولای, علی محقر, محمدرضا مهرگان
PDF
9-38

 

چکیده

     سيستم توليد «کارگاهی» سيستمي مناسب برای تولید قطعات است و زمان­بندی «کارگاهی» یکی از مؤثرترین شاخص‌های افزایش بهره‌وری این سيستم­ها است. در حل مدل­های ریاضی زمانبندي كارگاهي دو هدف، کمینه­كردن بيش­ترين زمان ساخت ( ) و کمینه­کردن جمع وزنی جریمه‌های زودکرد و دیرکرد کارها (WSET)  مدنظر قرار می­گیرد. در این پژوهش مدل ریاضی جدیدی برای رسیدن به هر دو هدف اشاره­شده به­طور هم­زمان از طریق برنامه­ریزی آرمانی (GP) ارائه شده است. مسائل زمان­بندی سیستم­های تولید کارگاهی از نظر پيچيدگي محاسباتي جز مسائل «حل­نشدنی چند جمله­ای سخت» قرار می­گیرند، بنابراین در این مقاله از روش فراابتكاري شبیه­سازی تبریدی براي حل مدل استفاده شده است. به طور معمول در روش­های فراابتكاري از ساختار جواب تک­ارائه‌ای (خانواده قطعات یا قطعات هر خانواده) استفاده می­شود که باعث کوچک­ترشدن فضای جواب می­شود؛ اما در این پژوهش براي  تعيين ساختار جواب دو­ارائه‌ای از روش توليد همسايگي تركيبي، جابه­جایی جهت­دار (DIS) در خانواده قطعات و جابه­جایی تصادفی (RIS) در قطعات هر خانواده، استفاده شده است. نتایج حل مدل آرمانی زمان­بندی کارگاهی با روش شبیه­سازی تبریدی، کارایی مدل طراحی شده در دست­یابی به آرمان­های مورد نظر را نشان می­دهد.

حسن رحیمی, عادل اذر, عباس رضائی پندری
PDF
39-63

     هدف از انتخاب سبد پروژه‌های گازرسانی، انتخاب یک مجموعه پروژه از میان پروژه­هاي کاندید است؛ به­طوری­که معیارهای مهم مدنظر سازمان با لحاظ محدودیت­ها تا حد امکان مطلوب شود. در این پژوهش چنین انتخابی با یک مشکل اساسی روبه­رو است. با توجه به ابهام موجود در تعیین برخی پارامترهای پژوهش، آن‌ها در قالب اعداد فازی لحاظ و به‌منظور افزایش استواری جواب‌ها، از روش استوار فازی استفاده می‌شود. جواب حاصل از روش استوار فازی به­نحوی است که در تمام حالت‌های سطح برش آلفای لحاظ شده صدق کرده و استوار است. در این پژوهش یک مدل چند­هدفه و چنددوره‌ای صفر- یک استوار فازی برای انتخاب سبد پروژه­های گازرسانی در شرکت گاز استان کرمان ارائه و برای حل مدل از رویکرد استوار فازی استفاده شد. در ابتدا به‌منظور نمایش چگونگی عملکرد رویکرد استوار فازی، مدل در حالت تک­هدفه و برای مسئله ای با ابعاد کوچک به کمک نرم‌افزار لینگو حل شد؛ سپس به­دلیل NP-Hard بودن مدل مسئله بااستفاده از الگوریتم­های تکاملی تفاضلی چندهدفه حل شد و سپس برای بررسی کارایی الگوریتم پیشنهادی با الگوریتم جست­وجوی ممنوعه چندهدفه مقایسه شد. در پایان به­منظور کمک در تصمیم­گیری در رابطه با انتخاب سبد پروژه گازرسانی روستایی از روش تاپسیس برای الویت بندی نقاط پارتو استفاده ­شد.

مسعود ربیعه, عباس فدایی
PDF
65-90
كنترل كيفيت آماري رويكرد مهمي است كه از ابزارهاي آماري براي به­تصويركشيدن فرآيند كمك مي­گيرد. نمودارهاي كنترل شوهارت يكي از مهم­ترين روش­های كنترل كيفيت است که براي نشان دادن انحرافات با دليل استفاده می­شود. يكي از انواع نمودارهاي كنترل، نمودار كنترل نسبت نقص است که برای کنترل مشخصه های وصفی با حجم نمونه های متغير استفاده می شود. مشخصه­های وصفی به­دليل ابهام در ميزان عيب در کالا و تصميم­گيری توسط بازرس در شرايط فازی قرار دارد. در این پژوهش به طراحی نمودارهای کنترل فازی u با استفاده از روش قوانین فازی پرادخته می­شود. این رویکرد برای کنترل فازی فرآیند به­کار می­رود. قضاوت در کنترل فرآیند نمودار کلاسیک دو نتیجه قطعی بیش­تر ندارد؛ درحالی­که در طراحی نمودار کنترل فازی بااستفاده ار روش قوانین فازی سطوح میانی تصمیم­گیری نیز وجود دارد. برای بررسی اعتبار مدل طراحی­شده، این مدل در شرکت «ایمن خودرو شرق» برای مشخصه کیفیت دوخت، اجرا شد و نتايج آن بااستفاده از منحنی مشخصه عملکرد با نتايج روش­های کلاسيک مقايسه شد که نشان­دهنده عملکرد دقيق­تر و سریع­تر نمودار کنترل فازی در شناسایی تغییرات فرآیند است.
سمیه فدایی, علیرضا پویا, مصطفی کاظمی
PDF
91-116

چكيده

     سطح رقابت‏پذیری کشورهای جهان یکی از معیارهای مهمی است که بسیاری از متغیرهای اقتصاد خرد و کلان را در نظر می‏گیرد. این شاخص در راستای حفظ بقای هر کشوری، نقش مهمی را بازی می‏کند؛ بنابراین هدف از انجام این مطالعه، ارائه مدلی ابتکاری از متغیرهای شاخص رقابت‏پذیری جهانی «مجمع جهانی اقتصاد» در قالب مدل تحلیل پوششی دومرحله‌ای داده‏ها و سنجش کارایی این شاخص -با توجه به اهداف سند چشم‌انداز 1404- برای چهل کشور منتخب آسیایی، شمال آفریقا و اقیانوسیه (با تأکید بر کشور ایران) طی سال‌های 2010-2011 تا 2014-2015 است. با توجه به جامعیت گزارش‌های «مجمع جهانی اقتصاد»، داده‏های موردنیاز برای انجام این مطالعه از گزارش‌های این مجمع استخراج شده و به روش مدل دومرحله‌ای تحلیل پوششی داده‏ها و با استفاده از نرم‏افزار WIN QSB تجزیه‌وتحلیل شده است. نتایج نشان می‏دهد شاخص رقابت‏پذیری جهانی ایران طی سال‌های اشاره‌شده روند مناسبی را طی نکرده است و تحقق اهداف سند چشم‏انداز بیست‌ساله نیازمند الگوبرداری از کشورهای مرجع مشخص‌شده در این پژوهش است
علی نقی مصلح‏شيرازي, مجتبی خلیفه
PDF
117-137
يک مدل بهینهسازی چند هدفه برای يکپارچهسازی جريان مالي
و فیزيکي در برنامهريزی اصلي زنجیره تأمین
محدثه کلانتری*, میر سامان پیشوایی, سعید يعقوبي
PDF
139-167
چکیده
امروزه بیشتر پژوهشهای انجام شده در زمینه استراتژی تولیدی بر فرآیندهای توصیفی و مدل های
مفهومی تمرکز داشته و توجه اندکی بر ارزیابی کمی استراتژیهای تولید دارند. مقاله حاضر درصدد است
تا با استفاده از روش QFD فازی رویکردی مناسب برای ارزیابی و توسعه استراتژیهای تولیدی با تمرکز
بر عوامل رقابتی ارائه کند و تحلیلی از شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب شرکت در عوامل رقابتی
ارائه دهد. داده های پژوهش از طریق توزیع پرسشنامه میان خبرگان با تجربه حداقل 10 سال در زمینه
بهدست » دابو صنعت « با نام تجاری » شرکت مخزن فولاد رافع « سیاست گذاری و برنامهریزی تولید در
آمده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که نوآوری در محصول و کاهش مصرف انرژی،
مهم ترین و سرعت و اطمینان از تحویل، کم اهمیت ترین عوامل رقابتی در شرکت موردمطالعه است.
توسعه محصول و فرآیند و بهبود سیستم برنامهریزی تولید بهترتیب مهم ترین و کم اهمیتترین
استراتژیهای تولیدی شرکت محسوب میشوند. با توجه به یافتهها، شرکت باید استراتژیای را به کار
گیرد که در بهبود وضعیت عوامل رقابتی مؤثر بوده و امکان نائل شدن به وضعیت مطلوب را برای شرکت
فراهم آورد.
محمد وليپور خطیر*،, زين العابدين اکبر زاده, زهرا محمدی نودهکي
PDF
169-183