دوره 5, شماره 2

تابستان 1394

فهرست مطالب

مقالات

 

     امروزه، شرکت‌ها برای دستیابی به عملکرد بهتر و بهبود رقابت‌پذیری، به دنبال یافتن پارادایم‌های مناسب زنجیره تأمین خود هستند؛ زیرا رقابت بین زنجیره‌های تأمین جایگزین رقابت بین شرکت‌ها شده است. در میان پارادایم‌های مختلف مدیریت زنجیره تأمین، ترکیب پارادایم‌های ناب، چابک و تاب­آور ایده‌ای جدید برای دستیابی به عملکرد بهتر و رقابت‌پذیری به‌شمار می‌رود. هدف اصلی این مقاله، شناسایی اقدامات مهم ناب، چابک و تاب‌آوری است که مدیران ارشد باید برای بهبود عملکرد زنجیره‌های تأمین بر آنها تمرکز کنند؛ ازاین‌رو رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری به‌عنوان روش‌شناسی مناسب برای تعیین روابط میان اقدامات ناب، چابک و تاب آور و عملکرد زنجیره تأمین و نیز طبقه‌بندی آنها بر اساس قدرت نفوذ و وابستگی در نظر گرفته شده است. با توجه به نتایج این پژوهش، اقدام ارتباط با تأمین‌کننده در پایین­ترین سطح با قدرت نفوذ بالا و معیار عملکردی چرخه نقدینگی با قدرت نفوذ ضعیف و وابستگی بالا است؛ به این معنا که به­شدت تحت­تأثیر سایر متغیرهای مورد­مطالعه قرار دارد؛ اما بر آنها تأثیری ندارد.

احمد جعفر نژاد, حسین صفری, مریم محسنی
PDF
9-31

ده

     در این مقاله، یک زنجیره تأمین حلقه‌ بسته با هدف پاسخگویی به تقاضای مشتریان و ارائه خدمات پس­ازفروش با حداکثر سود ممکن بررسی شده است. عدم­قطعیت پارامترهای تقاضای مشتریان و ظرفیت تسهیلات از طریق تابع توزیع احتمال پیوسته در مدل اعمال شده و مسئله به روش برنامه‌ریزی تصادفی و در غالب یک مدل برنامه‌ریزی غیرخطی عدد صحیح مختلط، فرمول‌بندی شده است؛ علاوه بر آن انتشار عدم‌قطعیت بین سطوح زنجیره تأمین در نظر گرفته شده و تأثیر آن بر سطح پاسخگویی به تقاضای مشتریان نیز ارزیابی شده است. همچنین، امکان انتخاب بهترین استراتژی بازاریابی برای زنجیره تأمین و ایجاد یک جریان قابل‌اطمینان در طی دوره برنامه‌ریزی لحاظ شده است. مدل ارائه‌شده با استفاده از یک الگوریتم ممتیک مبتنی بر الگوریتم‌های ژنتیک و جست­وجوی همسایگی متغیر انطباق‌پذیر حل شده است. کارایی الگوریتم حل با مقایسه عملکرد آن با دو الگوریتم فراابتکاری دیگر ارزیابی شده است. مدل و روش حل ارائه‌شده برای یک مسئله نمونه در صنعت تولید موتور خودرو اجرا شده است؛ درنهایت مجموعه‌ای از توصیه‌های مدیریتی با توجه به تحلیل نتایج و یافته‌های تحقیق پیرامون همبستگی و تأثیرات متقابل استراتژی‌های بازاریابی مدنظر ارائه شده است. نتایج، حاکی از تأثیر چشمگیر انتشار عدم‌قطعیت بر برنامه‌ریزی در سطح زنجیره تأمین و عملکرد و اندرکنش متفاوت هر یک از استراتژی‌های بازاریابی مدنظر است
علی اکبر حسنی
PDF
33-62

چکيده   

      هدف از طراحي و اجرای اين پژوهش ارائه‏ سازمان خدماتي به­عنوان يک سيستم است و کوشش شده با بهره‏گيري از مفهوم مبتني بر «بهبود مستمر» تئوری محدوديت‏ها و همچنین استفاده از روش‏هاي اکتشافي و شيوه‏هاي نوآورانه، الگويي براي چگونگي اجراي اين فلسفه در سازمان «همکاران سيستم» به­منظور رقابتي­شدن، ارائه شود؛ بدین منظور از روش فرآیند تمرکز پنج­مرحله‏اي که روشي مبتني بر سيستم است و براي ساختاردهي تصميم‏گيري مديريتي در چارچوب بهبود مستمر و شناسايي نقاط حياتي فرآیند به­کار می­رود، استفاده شده است. براي اجرای تئوری محدوديت‏ها در شرکت مورد‌مطالعه و به­منظور تعميم نتايج و نزديک‏ترکردن مسئله به واقعيت از روش شبيه‏سازي با کمک نرم‏افزار «آرنا» استفاده شد. يافته‏هاي اين پژوهش توانايي مديران صنايع خدماتي در شناسايي عوامل حياتي مؤثر بر روي رقابتي­شدن سازمان آنها با اجراي چرخه‏ تكراري تئوری محدوديت‏ها براي شكستن و يافتن محدوديت‏هاي جديد را افزايش داده و باعث ايجاد تعادل در کل سيستم مي‏شود. اين پژوهش مي‏تواند براي انجام پژوهش­های آتي به­منظور دستیابی به راه‏کارهاي عملي جديدتر برای حل مسئله و ارائه راه‏کارهاي پيشنهادي، راه‏گشا باشد؛ همچنین نتايج اين پژوهش در كليه‏ سازمان‏هاي خدماتي و توليدي قابل‌استفاده است
حسن فارسیجانی*
PDF
63-81
امروزه سازمان‌ها براي انجام مأموریت‌های خود نياز مبرم به استفاده از سامانه­های فناوري اطلاعات دارند که این امر ایجاد مراکز داده‌ها را به یک الزام تبدیل کرده است و سازمان­ها به‌وسیله آن می‌توانند قوانین، استراتژی و ساختارهای موجود را در بستر فناوری اطلاعات ارائه کنند. عملکرد صحیح مراکز داده سبب پایداری، تسریع دسترسی و تداوم کسب‌وکار سازمان‌ها خواهد شد؛ اما باوجود ارائه مدل‌های مرتبط هنوز ابهاماتی در شناسایی متغیرهای کلیدی و تأثیرگذار وجود دارد. هدف این پژوهش ارائه یک مدل پویای شبکه مراکزداده بااستفاده از نرم‌افزار Vensim است که در آن بیش از 125 متغیر مؤثر و مرتبط با 15 متغیر حالت از طریق مطالعه مبانی نظری موضوع استخراج‌ و 12 حلقه علّی حلقوی شناسایی و تعریف شده است؛ سپس مدل به‌صورت نمودارهای علت­و­معلولی و مدل جریان انباشت ارائه شده و سیاست‌های مختلفی مانند: افزایش ظرفیت آموزش و جذابیت، تحمیل بار اضافی بر شبکه و خرابی سوییچ بررسی می­شود. با توجه به نتایج و تحلیل حساسیت انجام‌شده، مشخص شد که جذابیت سرویس‌ها، مهارت کسب‌شده و کیفیت به همراه ظرفیت تحمل پهنای باند، ذخیره‌سازی و قدرت پردازشی مرکز داده دارای اهمیت بسزایی در تعیین میزان عملکرد مراکز داده است
محمدرضا بهرامی, غلام‌رضا هاشم زاده, ابوتراب علیرضایی
PDF
83-106

 

چکیده

     پژوهش حاضرتصمیم­های قیمت­گذاری و بازاریابی در یک زنجیره­تأمین دوسطحی، شامل یک تولیدکننده و دو خرده­فروش رقیب را در نظر گرفته است؛ همچنین تأثیر مشارکت تولیدکننده در هزینه‌های تبلیغات محلی خرده­فروشان بررسی شده است. از آنجاکه موضوع رقابت در زنجیره­تأمین مطرح است، برای حل مدل از ابزار «نظریه بازی­ها» استفاده شده است؛ بدین منظور تولیدکننده به­عنوان رهبر استکلبرگ عمل کرده و قیمت عمده­فروشی را برای خرده­فروشان تعیین می­کند. تابع تقاضا وابسته به قیمت و تبلیغات درنظر گرفته شده است. در این پژوهش مقادیر بهینه قیمت و هزینه­های تبلیغات به نحوی تعیین می­شود که سود کل حداکثر شود؛ در نهایت یک مثال عددی نیز ارائه شده است. بااستفاده از نتایج مثال عددی می­توان به این نتیجه رسید که مشارکت تولیدکننده در هزینه­های تبلیغات محلی خرده­فروشان سودمند بوده و موجب افزایش سود کل زنجیره­تأمین می­شود
عطاالله طالعی‌زاده, ریحانه محمدی
PDF
107-127
در دهه اخیر، مدیریت خرید در زنجیره تأمین و انتخاب تأمین‌کننده مناسب، چالشی برای شرکت‌ها در یک زنجیره عرضه بوده است؛ بنابراین در این مطالعه یک مسئله انتخاب تأمین‌کننده که به‌طورکلی یک مسئله تصمیم‌گیری چندمعیاره است، به‌صورت یک مسئله برنامه‌ریزی خطی چندهدفه در نظر گرفته شده است؛ در ادامه مدل برنامه‌ریزی چندهدفه برای تعیین مقادیر سفارش بهینه به تأمین‌کنندگان با توجه به محدودیت‌ها و اهداف پژوهش، طراحی و برای حل آن از «مدل برنامه‌ریزی چندهدفه فازی وزن‌دار» و از روش «بیشینه ـ کمینه» استفاده شده و اوزان اهداف و محدودیت‌های فازی که از روش «تحلیل سلسله­مراتبی فازی» به­دست می‌آیند در تابع هدف مدل بیشینه ـ کمینه قرار داده‌ شده و مدل اجرا می‌شود. با فرض اینکه تصمیم‌گیرنده از جواب‌های به‌دست‌آمده راضی نباشد، از «مدل آریخان» با در نظر گرفتن وزن اهداف و محدودیت‌های فازی در این مدل، استفاده می‌شود تا درنهایت تصمیم‌گیرنده به سطح‌های دستیابی موردنظر خود در اهداف و محدودیت‌های فازی برسد و میزان سفارش بهینه به تأمین‌کنندگان، مشخص شود
حمید شاهبندرزاده*،, علیرضا پیکام
PDF
129-152

 

     امروزه موضوع مدیریت دارایی‌های نامشهود سازمان ازجمله دانش، به‌عنوان بخشی از منابع حیاتی مورد­توجه زیادی قرار گرفته است. فرآیندهای مدیریت دانش، فرآیندهای نظام‌مندی هستند که برای دستیابی، سازمان‌دهی و ارتباط با دانش ضمنی و آشکار کارکنان به­کار برده می‌شوند؛ در این راستا هدف اصلی پژوهش حاضر، ارائه یک مدل خبره- دیمتل فازی برای ارزیابی فرآیند مدیریت دانش در زنجیره تأمین «ایران­خودرو» است؛ بنابراین ابتدا با مروری بر مبانی نظری، مؤلفه‌های فرآیندهای مدیریت دانش و شاخص‌های آن‌ها استخراج ‌شده و بااستفاده از تحلیل عاملی شاخص‌های مؤثر حفظ شدند؛ سپس یک سیستم خبره فازی برای ارزیابی فرآیندهای مدیریت دانش ارائه شد. از روش دیمتل فازی نیز برای تعیین اهمیت هر یک از مؤلفه‌ها و شاخص‌ها استفاده شده است. داده‌های پژوهش بر اساس آراء خبرگان در صنعت خودرو جمع‌آوری شد و قواعد استنتاج فازی برای ارزیابی سطح فرآیندهای مدیریت دانش بر اساس مؤلفه‌های کسب، خلق، تولید دانش؛ سازمان‌دهی، نگهداری، انبار؛ انتقال، اشتراک، توزیع؛ استفاده، کاربرد و نگهداری و ارزیابی و بازخورد به‌عنوان متغیرهای ورودی استفاده شدند. نتایج نشان داد مؤلفه‌های کسب، خلق، تولید دانش و استفاده، کاربرد و نگهداری بیش­ترین اهمیت را در میان فرآیندهای مدیریت دانش داشته و بیش­ترین تأثیر را بر سطح عملکرد فرآیندهای مدیریت دانش می­گذارند.

ناهید درستکار احمدی, محسن شفیعی نیک‌آبادی
PDF
153-175