دوره 5, شماره 1

بهار1394

فهرست مطالب

مقالات

چکیده

     بیشتر مطالعات راهبرد توليد روي محتوا و فرآیند راهبرد توليد متمركز هستند و كمتر به بررسي پیکره‌شناسی در اين حوزه توجه دارند. مطالعه پیکره‌بندی راهبرد توليد علاوه‌بر اینکه توصيف مناسبي از گروه‌های استراتژيك سازمان در اختيار قرار مي‌دهد، زمينه لازم را براي مطالعات تخصصي‌تري چون بررسي عملكرد، شكل مناسب تصميمات توليدي در هر گروه و نظريه‌پردازي در آن را فراهم مي‌کند. هدف اصلی اين تحقیق شناسايي ويژگي‌های اصلی سيستم‌های توليدی خطی در متغيرهای تصميمات توليدی و اولويت­هاي رقابتي آن‌ها، به‌وسیله بررسی نمونه‌هایی موفق از کارخانه‌ها با رويکرد مطالعه موردی چندگانه است. این تحقیق به روش کیفی انجام شده و برای جمع‌آوری اطلاعات، پروتکل‌های ازپیش‌طراحی‌شده به‌کار رفته است. برای تحلیل اطلاعات، از تطبیق با مبانی نظری و همچنین تحلیل میان‌موردی و درون‌موردی استفاده شده است. با توجه به تحلیل اطلاعات و گونه‌شناسی، دو گونه از سیستم‌های تولیدی خطی شناسایی شد که با توجه به ویژگی‌های هر گونه، یکی از آن‌ها بازارگرا و دیگری ساختارگرا نامیده شده است. شناسایی گونه‌ها با بررسی دو بعد تصمیمات تولیدی و اولویت‌های رقابتی انجام شد.

علیرضا پویا, امیر محمد فکور, رضا شاه حسینی

چکیده

همان‌طور که بیشتر شرایط زندگی امروز به‌دلیل تغییرات روزافزون جهان در قرن اخیر تغییر کرده است، شرایطی که زنجیره‌های تأمین با آن روبه‌رو هستند و از آن تأثیر می‌پذیرند نیز دچار تغییر شده است. مدیران با شرایط ناشناخته‌تر و ریسک‌های جدیدی روبه‌رو می‌شوند که لازم است خود را برای مدیریت فعال و مؤثر آن‌ها آماده سازند؛ درنتیجه امروزه مدیریت ریسک زنجیره تأمین توجه زیادی را به خود جلب کرده است. در این پژوهش، در راستای مدیریت ریسک زنجیره تأمین، ریسک‌های زنجیره تأمین خودروسازان ایران شناسایی شده است، سپس ریسک‌های شناسایی‌شده به‌عنوان معیارهای انتخاب تأمین‌کننده درنظر گرفته شده‌ و تأمین‌کنندگان شرکت خودروسازی زامیاد به‌کمک روش تحلیل شبکه‌ای اولویت‌بندی شده‌اند؛ به عبارت دیگر، درنظر گرفتن ریسک‌های زنجیره تأمین به‌عنوان معیار برای انتخاب برترین تأمین‌کنندگان، رویکردی جدید درجهت مدیریت و کنترل ریسک‌ها و کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تأمین نسبت‌به آن‌ها به‌شمار رفته است
داوود طالبی, فاطمه آیرون
PDF
31-43

چکیده

     در عصر اطلاعات و محیط‌هاي بسیار متغیر و پیچیده داخلی و بین‌المللي، سازمان‌ها با چالش‌هاي بسیاری برای بهبود وضعیت و ارتقاء عملکرد مواجه هستند، در چنین شرایطی ارزیابی عملکرد برای سازمانها و صنایع از جمله صنعت بیمه، کاری بس دشوار خواهد بود. هدف اصلی این تحقیق ارائه مدلی بهبود‌یافته برای ارزیابی عملکرد و رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه با بهره‌مندی از روش‌های نوین کیفی و کمی است. با توجه به خصوصیات رویکرد کارت امتیازی متوازن (BSC)، از این روش در تعیین شاخص‌ها و سنجه‌های یکپارچه ارزیابی عملکرد بهره برده می‌شود و برای تعیین جایگاه هر کدام از شرکت‌های بیمه در میان رقبا، از رویکرد برنامه‌ریزی ریاضی «تحلیل پوششی داده‌ها» (DEA) استفاده شده است. امتیاز این مطالعه نسبت به سایر مطالعات انتخاب روش تحلیل عاملی و تحلیل مؤلفه‌های اصلی(PCA) برای ایجاد استقلال بین شاخصها و کاهش مؤلفه‌های مورد بررسی و افزایش انعطاف مدل با دخالت اوزان تصمیم‌گیرندگان به روش آرمانی است. قدرت تفکیک‌پذیری و رتبه‌بندی نهایی حاصل از مدل اعتبار نتایج را میان تصمیم‌گیرندگان افزایش داد، چنانکه پس از تجزیه‌و‌تحلیل، رتبه 1 به شرکت بیمه 1 اختصاص یافت و شرکت های بیمه 6‌‌‌ و ‌12 در رتبه دوم و سوم قرار گرفتند.

مریم توکلی گلپایگانی, اکبر عالم تبریز*, مقصود امیری, علیرضا موتمنی

چكيده

     امروزه، با جهانی شدن تجارت و گسترش ارتباطات، پایانه‌های گمرکی نقش مهمی در اقتصاد کشورها ایفا می‌کنند. بسیاری از کشورهای بزرگ و صنعتی رشد و شکوفایی خود را مدیون صنعت ترانزیت هستند. از آنجا که معیار جهانی ارزیابی کارایی پایانه‌ها زمان ترخیص کالاها در این پایانه‌ها است و به این زمان در سنجش عملکرد ساختار سازمانی و مدیریتی آن‌ها توجه می‌شود، مدیران همواره به‌دنبال راه‌هایی برای کاهش زمان ترخیص هستند. بر این اساس، در اين مقاله، يك مدل برنامه‌ريزي رياضي غیرخطی فازي و چندهدفه، تحت عدم‌قطعيت پارامترهاي ورودي ارائه شده است که سعی دارد زمان ترخیص را از طریق تخصیص مناسب فضا به کانتینرها کاهش دهد. پس از حل مدل براساس رویکردسه‌مرحله‌ای پیشنهادی، مثال عددی با استفاده از روش‌های دقیق وآزادسازی لاگرانژ بررسیشد. نتایج نشان می‌دهند که اگر تصمیم‌گیرنده بخواهد با ریسک کمتری با عدم‌قطعیت روبه‌رو شود، با وجود بدتر شدن تابع هدف، باید مینیمم درجه پذیرش بالایی را انتخاب کند
حبیب‌اله جوانمرد, حدیث دریکوند
PDF
77-97

چکيده

     ادبیات موجود درزمینه توسعه محصول جدید بسیار به محصولات فیزیکی توجه کرده است و این در حالی است که محصولات نرم‌افزاری ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند که باید به آن‌ها در فرآیند توسعه محصول توجه شود. هدف این مقاله شناسایی مراحل توسعه محصولات نرم‌افزاری و تحلیل تعاملات میان این مراحل، با استفاده از رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری است. با مرور ادبیات و تحلیل عاملی اکتشافی، هشت مرحله توسعه محصولات نرم‌‌افزاری، شامل تحلیل فرصت‌های بازار، ایده‌پردازی، ایجاد مفهوم، توسعه طراحی، مهندسی نمونه‌ای، بازبینی تولید، تولید انبوه و توسعه نسخه‌های اصلاحی شناسایی شدند. سپس این مراحل براساس قدرت وابستگی و قدرت نفوذ طبقه‌بندی شده است. مدل پیشنهادی این تحقیق به شناخت روابط و وابستگی مراحل توسعه محصول کمک می‌کند و نقشه راهی ارائه می‌دهد که می‌تواند احتمال موفقیت توسعه محصولات نرم‌افزاری را افزایش دهد.

محمدجواد نائیجی
PDF
99-118

چکیده

     در این مقاله، از روش مدل‌بندی فضای حالت و تبدیل لاپلاس برای پیش‌بینی و کنترل بهینه ستاده‌های (ارزش افزوده و ارزش محصولات تولیدی) صنایع کشور استفاده شده است. برای این منظور، ابتدا همه گروه‌های صنعتی درقالب یک سیستم با داده‌ها و ستاده‌های مشخص در نظر گرفته شدند و براساس ارتباط بین داده‌ها و ستاده‌ها طی سال‌های 1390- 1374، معادلات فضای حالت با توجه به عملکرد صنایع کشور برآورد شد. سپس با انجام عملیات لاپلاس، رفتار هریک از گروه‌های صنعتی در تبدیل داده‌ها به ستاده‌ها شناسایی و بر این اساس، برای پیش‌بینی و کنترل رفتار ستاده‌های هریک از گروه‌های صنعتی اقدام شد. نتایج حاصل از روش پیشنهادی نشان دادند که استفاده از این روش در کنترل و پیش‌بینی بهینة ستاده‌ها درمقایسه با روش‌های موجود، مخصوصاً تابع انتقال، بسیار کاراتر است؛ چون اولاً روش پیشنهادی برای سیستم‌های دارای چندین ورودی و خروجی مناسب‌تر است و نتایج مطمئن‌تری را ارائه می‌کند و ثانیاً با توجه به معادلات فضای حالت تبدیل ورودی‌ها به خروجی‌ها، رفتار سیستم قابل شناسایی خواهد بود و با شناخت رفتار سیستم می‌توان داده‌های مورد نظر را به سیستم وارد کرد و بر این اساس، ستاده‌ها را به‌صورت بهینه پیش‌بینی و کنترل کرد.

احمد رجبی, عبدالرضا نداف
PDF
119-135

چکیده

     مطالعات انجام‌شده در بخش صنعت ایران مؤید این واقعیت است که در بیش از 50 درصد فعالیت‌های بخش صنایع کارخانه‌ای ایران، ساختار انحصار مؤثر حاکم است. هدف محوری این مقاله این است که بررسی شود چه میزان هزینه رفاهی ناشی از چنین ساختاری به جامعه تحمیل شده است. در اين تحقیق، براساس شاخص­هاي هاربرگر و پوزنر، محاسبات مربوط به برآورد هزينة رفاهي انحصار در صنعت ایران در سال 1389 انجام شده است. در این تحقیق، جز اخلال قیمتی برمبنای دو سناریو محاسبه شده است. در سناریوی اول، از رویکرد راجر، باسو و فرنالد (1995) و در سناریوی دوم، جز اخلال قیمتی برمبنای رویکرد هاربرگر و با استفاده از نسبت سود به فروش محاسبه شده است. یافته‌های تحقیق برمبنای نگرش هاربرگر و سناریوی اول نشان می‌دهند که هزینه رفاهی بیش از 7 درصد فروش

صنایع انحصاری است. همچنین، اگر علاوه‌بر مثلث رفاه، مؤلفه‌های دیگر، مانند رانت اقتصادی و هزینه‌های صرف‌شده در راستای کسب قدرت انحصاری را درنظر بگیریم، هزینه رفاهی که صنایع انحصاری بر جامعه تحمیل می‌کنند درحدود 7/26 درصد فروش آن‌ها است. همچنین، مقادیر هزینه رفاهی ناشی از انحصار برمبنای سناریوی دوم، برای شاخص هاربرگر و پوزنر به‌ترتیب درحدود 4/5 و 9/23 درصد فروش صنایع انحصاری است.

نورمحمد یعقوبی, محمدنبی شهیکی تاش
PDF
137-156