دوره 3, شماره 1

بهار 1391

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

دگرگونی های محیط سازمان ها پدیده است که همواره بر عملکرد آن ها تأثیر عمیقی می گذارد و آن هایی می توانند از این دریای پرتلاطم به مقصد برسند که با اتخاذ تدابیر مقتضی امواج خروشان را تحمل نموده و با استفده از مؤثر و کارآمد از منابع خود مزیت رقابتی کسب نمایند. یکی از ابزارهای مؤثر برای انجام این مهم تدوین یک استراتژی مدون و منسجم می باشد. استراتژی، برنامه ای برای حرکت سازمان از وضعیت جاری به وضعیت جاری به وضعیت مطلوب می باشد. تعیین بهترین استراتژی تولید به علت انتخاب های گسترده و محدودیت هایی که سازمان با آن مواجه می شود آسان نیست. چهارچوب های متعددی برای تدوین استراتژی سازمان از سوی محققین پیشنهاد شده است. با توجه به این که سیستم تولیدی می بایستی منعکس کننده استراتژی تولیدی شرکت و اولویت های رقابتی منتخب آن باشد، ارائه ابزارهایی برای ارزیابی هم گرایی بین استراتژی تولید و سیستم تولید می تواند از جایگاه رقابتی شرکت ها حمایت به عمل آورد. یکی از مدل های مناسب جهت مخاطب قرار دادن این موضوع با رویکرد صنعتی، کاربرگ استراتژی میلتنبرگ می باشد. در این مقاله، تحقیقی تجربی با نگرش مطالعه موردی در یکی از شرکت های تأمین کننده شرکت ایران خودرو جهت تدوین استراتژی تولیدی انجام یافته است. جهت اعتبار تحقیق و جلوگیری از پیش داوری ها در تعیین سطوح تولیدی از چک لیست استفاده و همچنین جهت رتبه بندی استراتژی ها از رویکرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است.
اکبر عالم تبریز, محمد باقرزده آذر
PDF
یکی از مهم ترین مشکلات روش 5s، ارزیابی و مقایسه واحدها با یکدیگر می باشد، زیرا نظام استاندارد و دقیقی جهت ارزیابی این سیستم وجود ندارد. در این راستا محققین جهت رفع این مشکل به دنبال ایجاد نگاهی کلی به ارزیابی کارایی واحدهای تحت سیستم 5S و امکان مقایسه واحدها با یکدیگر با استفاده از رویکرد DEA می باشند. در این تحقیق با ارزیابی واحدهای تحت سیستم 5S، مجموعه ای مناسب از ورودی ها و خروجی های سیستم 5s مشخص می شود. سپس به دلیل وجود مجموعه های متعددی از منابع، فعالیت ها، عوامل محیطی و داده ها و ستاده های موجود در سیستم 5s، از DEA، برای ارزیابی کارآیی نسبی این سیستم استفاده شده است، تا از این طریق بتوان میزان کارایی نسبی واحدهای متفاوت را با هم مقایسه کرد. در نهایت به صورت موردی در یک شرکت قطعه سازی، 38 واحد فعال در سیستم 5s را توسط مدل های CCR و پیترسون- اندرسون مورد ارزیابی قرار داده و کارآیی نسبی واحدها محاسبه و بر این اساس رتبه بندی می شوند.
جمشید صالحی صدقیانی, احمد احمد جعفریان, محسن شفیعی نیک آبادی
PDF
اولین گام در راستای دستیابی به چابکی سازمانی، شناسایی تغییرات و فشارهای وارده از محیط کسب و کار سازمان می باشد که به عنوان نیروهای محرکی عمل کرده و سازمان را به سمت اتخاذ استراتژی چابکی پیش می رانند. روش های معرفی شده برای دستیابی به چابکی، عموماً دارای یک نقص بوده و آن، عدم ارائه ی روشی علمی و منسجم برای شناسایی محرک های چابکی می باشد. لذا در این مقاله سعی می شود با بهره گیری از توانمندی های تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره، روشی برای شناسایی و رتبه بندی عوامل محرک چابکی، ارائه گردد. بدین منظور در ابتدا با مطالعه ی ادبیات موضوع، مجموعه ای از محرک های چابکی و معیارهای ارزیابی آن ها، انتخاب شده و سپس با انجام مصاحبه با خبرگان یکی از مجتمع های صنعتی دولتی، عوامل محرک بر اساس محیط سازمان بهبود یافته اند. با تلفیق نتایج حاصل از آنتروپی فازی و نظر خبرگان، وزن شاخص ها محاسبه شده و با استفاده از تکنیک تاپسیس فازی، دو روش برای رتبه بندی و تعیین اولویت پاسخ گویی به این عوامل، ارائه شده است. با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش، نیازها و انتظارات متغیر دولت از این صنعت، به عنوان مهم ترین محرک چابکی آن شناخته شده است
بهنام مولوی, مجید اسماعیلیان, رضا انصاری
PDF
انتخاب سهام مناسب برای خرید و فروش مهم ترین موضوع سرمایه گذران در بازار بورس اوراق بهادار است، از این رو ارائه مدلی که بتواند سرمایه گذاران را در تصمیم گیری کمک کند امری ضروری است. از آن جا که مدل ها و روش های موجود هر یک دارای مشکلاتی هستند، این تحقیق با توجه به شاخص های مؤثر در تصمیم گیری سرمایه گذاران با استفاده از تلفیق روش TOPSIS و AHP گروهی مدلی به منظور انتخاب سبد سهام ارائه می کند. اطلاعات مورد نیاز 289 شرکت فعالی در بورس اوراق بهادار تهران از صورت های مالی سال های 85 تا 87 جمع آوری و پس از تشکیل ماتریس تصمیم شرکت ها رتبه بندی می شوند. بر اساس نظر خبرگان، شاخص های اقتصادی انتخاب صنایع و سهم احصاء شد. سرانجام صنعت بانک ها و مؤسسات اعتباری و سایر نهادهای پولی؛ دیگر واسطه گری های مالی؛ محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر؛ استخراج ذغال سنگ؛ و سایر محصولات کانی غیرفلزی به عنوان پنج صنعت برتر شناسایی شدند
علیرضا مؤتمنی, علیرضا شریفی سلیم
PDF
انتخاب سبد پروژه برای سازمان ها با توجه به پیچیدگی اجرای پروژه ها و همچنین محدودیت منابع، اهمیت بسیار زیادی دارد. از این رو محققان بسیاری تلاش کرده اند تا روش هایی برای انتخاب سبد پروژه ارائه دهند و اغلب به نتایج قابل توجه دست یافته اند. اما اکثر آن ها اثر متقابل بین پروژه ها را در نظر نگرفته اند. لحاظ کردن اثر متقابل بین پروژه ها باعث پیچیده شدن مسئله انتخاب سبد پروژه می شود و اگر از آن صرف نظر شود ممکن است فرآیند تصمیم گیری نتایج پایانی مطلوب را حاصل نکند. در این مقاله ابتدا مسئله ی انتخاب سبد پروژه با در نظر گرفتن اثر متقابل بین پروژه ها فرموله شده است. سپس مسئله ی انتخاب سبد پروژه با در نظر گرفتن اثر متقابل پروژه ها با استفاده از الگوریتم بهینه سازی گروه ذرات (PSO) و الگوریتم بهینه سازی گروه ذرات آشوبناک (CPSO) مورد بررسی قرار گرفت. اثر متقابل در انتخاب پروژه در جواب نهایی و برازندگی آن تأثیرهای با اهمیتی نشان می دهند. نشان داده شد که روش های PSO و CPSO نسبت به روش الگوریتم ژنتیک که پیش از این در این گونه مسائل به کار رفته است برتری دارند
حسن فارسیجانی, مصطفی فتاحی, محمدحسین نوروزی
PDF
نیروی انسانی، مهم ترین سرمایه برای سازمان هاست که با توجه به ویژگی های جمعی، مهارت ها و قابلیت هایشان، سهم به سزایی در توسعه و رشد آن ها دارد. به همین دلیل، نیروی انسانی می تواند مهم ترین زیربنای سرمایه های فکری باشد. از طرفی، در شرایط متغیر و پیچیده امروزی که بر محیط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... حاکم است، یکی از عواملی که می تواند به بقای سازمان ها کمک نماید، بهره وری است. در این تحقیق سعی نموده ایم مهم ترین عوامل مؤثر بر بهره وری نیروی انسانی (به خصوص در صنعت کاشی) را شناسایی کنیم و در گام بعد به اولویت بندی این عوامل بپردازیم. لذا پس از جمع آوری داده ها، با استفاده از پرسشنامه، برای رتبه بندی عوامل از روش SAW، TOPSIS، ELECTRE، LA، LINMAP و TAXONOMY استفاده شد. از آن جا که نتایج روش های مختلف در مواردی هم خوانی نداشت، برای رسیدن به یک اجماع کلی، از رتبه بندی معیارها بر اساس تکنیک تحلیل پوششی داده ها استفاده نمودیم. در نهایت، نتایج نشان داد که امنیت شغلی، سرپرستی لایق و احساس عادلانه بودن شرایط کار، نسبت به سایر عوامل، از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.
عادل آذر, محمد زارعی محمودآبادی, محمدحسین طحاری مهرجردی
PDF