اندازه‌گیری تغییرات بهره‌وری بااستفاده از تحلیل پوششی داده‌ها و شاخص مالم‌کوئیست در شرکت‌های مدیریت تولید برق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، دانشگاه پیام نور تهران.

چکیده

هر تلاشی برای افزایش کارایی و بهره‌وری که شامل اندازه‌گیری، تحلیل، برنامه‌ریزی و بهبود بهره‌وری است، در چرخة بهره‌وری قرار می‌گیرد و در این سیکل، اندازه‌گیری بهره‌وری نخستین و مهمترین گام آن می‌باشد. این مقاله پس‌از ارایة کلیاتی دربارة مبانی نظری اندازه‌گیری کارایی در صنعت برق، به‌مورد خاص اندازه‌گیری کارایی و روند آن در شرکت‌های مدیریت تولید برق بااستفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌ها DEA میپردازد. همچنین در این مقاله از شاخص مالم‌کوئیست برای ارزیابی تغییرات فاکتور بهره‌وری کل TFP برای مجموعه شرکت‌هایی که در خلال سال‌های 1381 تا 1387 اطلاعات موثق داشته‌اند، استفاده شده و فاکتور بهره‌وری کل به تغییرات کارایی و تحولات تکنیکی برای این مجموعه از واحدهای تصمیم گیرنده تجزیه شده است. نتایج حاصل از ارزیابی، نشانگر این است که متوسط نرخ رشد بهره‌وری کل در خلال سال‌های 1381 الی 1387 در شرکت‌های مدیریت تولید برابر 04/1 بوده است. شاخص بهره‌وری کل در این دورة زمانی افزایش داشته است (04/1) که از افزایش در هر دو عامل کارایی عملکردی (014/1) و کارایی فناوری (025/1) ناشی می‌شود. کارایی عملکردی نیز به‌علت افزایش در کارایی مدیریت (023/1) افزایش و به‌علت افول در کارایی مقیاس (994/0) با کاهش مواجه بوده که در مجموع افزایش داشته است. 

کلیدواژه‌ها


1. مهرگان، محمد رضا، مدل‌های کمی در ارزیابی عملکرد سازمان‌ها (تحلیل پوششی داده‌ها)، دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران، 1383
2. امامی‌ میبدی‌، علی، اصول‌ اندازه‌گیری ‌کارایی‌ و بهره‌وری: چاپ‌ اول‌، موسسة‌ مطالعات‌ و پژوهش‌های‌ بازرگانی‌،1379
3. محقر، علی، دهقان نیری، محمود، حسین‌زاده، مهناز، تحلیل بهره‌وری بااستفاده از مدل ترکیبی DEA و شاخص مالم‌کوئیست، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
4. Chen-Fu Chien, Member, IEEE, Wen-Chih Chen, Feng-Yu Lo, and Yi-Chiech Lin , A Case Study to Evaluate the Productivity Changes of the Thermal Power Plants of the Taiwan Power Company
5. Deependra Kumar Jha, Naoto Yorino and Yoshifumi Zoka , Benchmarking Results of Electricity Generating Plants in Nepal Using Modified DEA Models , The 1st NEA-JC Seminar on “Current and Future Technologies”, 7th October, 2007, Osaka, Japan
6. Pombo , Carlos , Ramírez, Manuel , Privatization in Colombia: A Plant Performance Analysis , Universidad del Rosario June 2003
7. Feng-Yu Lo, Chen-Fu Chien, and James T. Lin , A DEA Study to Evaluate the Relative Efficiency and Investigate the District Reorganization of the Taiwan Power Company
8. Yang,Hongliang , Pollit , Michael , Incorporating Undesirable Outputs into Malmquist TFP Index: Environmental Performance Growth of Chinese Coal-Fired Power Plants , 2008
9. SEE , Kok Fong , COELLI , Tim , The Effects of Competition Policy on TFP Growth:
10. Some Evidence from the Malaysian Electricity Supply Industry , School of Economics
11. University of Queensland ,Australia ,ISSN No. 1932 – 4398 ,August 2009
12. Golany,Boaz; Roll,yaakov;Rybak,David,Measuring Efficiency of Power Plants by data envelopment Analysis , IEEE Transactions on Engineering Management , vol.41,NO.3,august 1994
13. Emami Meibodi , Ali, Efficiency considerations in the Electricity Supply Industry: the case of Iran , Department of Economics, University of Surrey , July 1998
14. Tongzon, J. “Efficiency measurement of selected Australian and other international ports using data envelopment analysis”, Transportation Research A, Vol. 35 No. 2, pp. 113-28., (2001)
15. Y. Lewin, R. C. Morey, and T. J. Cook, “Evaluating the administrative efficiency of courts,” OMEGA, vol. 10, pp. 401–411, 1982.
16. Yeh, Q. “The application of data envelopment analysis in conjunction with financial ratios for bank performance evaluation”, Journal of Operational Research Society, Vol. 47 No. 8, pp. 980-8., 1996
17. Sherman, H.D. and Ladino, G. “Managing bank productivity using data envelopment analysis”, Interfaces, Vol. 25 No. 2, pp. 60-73.,1995
18. Oral, M. and Yolalan, R., “An empirical study on measuring operating efficiency and profitability of bank branches”, European Journal of Operational Research, Vol. 46 No. 3, pp. 282-94.1990
19. P. L. Brockett, A. Charnes, W. W. Cooper, Z. M. Huang, and D. B. Sun, “Data transformations in DEA cone ratio envelopment approaches for monitoring bank performances,” Eur. J. Oper. Res., vol. 98, pp. 250–268,
20. Schaffnit, D. Rosen, and J. C. Paradi, “Best practice analysis of bank branches: An application of DEA in a large Canadian bank,” Eur. J.Oper. Res., vol. 98, pp. 269–289, 1997.
21. R. R. Bannick and Y. A. Ozcan, “Efficiency analysis of federally funded hospitals: Comparison of DoD and VA hospitals using data envelopment analysis,” Health Services Manage. Res., vol. 8, pp. 73–85, 1995.
22. A. Dittman, R. Capettini, and R. C. Morey, “Measuring efficiency in acute care hospitals: An application of data envelopment analysis,” J. Health Human Resource Admin., vol. 14, pp. 89–108, 1991.
23. T. Y. Chen, “A measurement of the resource utilization efficiency of university libraries,” Int. J. Prod. Economics, vol. 53, pp. 71–80, 1997.
24. S. Sarricl, S. M. Hogan, R. G. Dyson, and A. D. Athanassopoulos, “Data envelopment analysis and university selection,” J. Oper. Res. Soc., vol. 48, pp. 1163–1177, 1997.
25. J. Arcelus and D. F. Coleman, “An efficiency review of university departments,” Int. J. Syst. Sci., vol. 28, no. 7, pp. 721–729, 1997.
26. Somesh K.Mathur , Indian IT Industry : A Firm Level Analysis Using DEA & Malmquist Index
27. Kalevi Luoma , Maija Liisa Jarvio , Productivity chandes in finnish health centers in 1988-1998 , A Malmquist Index Approach
28. Orlando Pérez Alemán , Yezid , Guillermo García Cáceres, Rafael A DEA Application to the colombian market of electric energy generation
29. S. U. Park and J. B. Lesourd, The efficiency of conventional fuel power plants in South Korea: A comparison of parametric and non-parametric approaches, Int. J. Prod. Econ., vol. 63, pp. 59–67, 2000.
30. J. Raczka, Explaining the performance of heat plants in Poland, Energy Econ., vol. 23, pp. 355–370, 2001.
31. R. Fare, S. Grosskopf, D. W. Noh, and W. Weber, Characteristics of a polluting technology: Theory and practice, J. Econ., vol. 126, pp. 469– 492, 2005.
32. R. Fare, S. Grosskopf, and J. Logan, The relative efficiency of Illinois electric utilities, Resources and Energy, vol. 5, pp. 349–367, 1983.
33. D. Athanassopoulos